Kto pociąga za sznurki?

Teatr Lalek, Piotr Borlik. 

Motyw "theatrum mundi" z jego założeniem, że wszyscy jesteśmy tylko marionetkami na scenie wszechświata był jednym z moich ulubionych w czasach licealnych. Pewnie właśnie dlatego skusiła mnie książka Piotra Borlika.

Powieść grozy. Hmm. Może wstyd się przyznać, ale nigdy nie słyszałam o takim gatunku.
Zobaczmy cóż to za debiut, który tak wszyscy chwalą.

Pierwsze zdanie zapowiadało się raczej jak początek powieści kobiecej. Coś w tak modnym teraz stylu - "wyjadę i wywrócę życie do góry nogami". Nic bardziej mylnego. W połowie pierwszego rozdziału miałam autentyczny odruch wymiotny. Chciałam odłożyć tę książkę i zapomnieć o tym co przeczytałam w tekście i co zobaczyłam oczami wyobraźni. Jak się domyślacie oczywiście tego nie zrobiłam. Trzecia w nocy to podobno godzina duchów, prawda? Okazuje się, że także książkowych demonów, psychopatów i stworów nie-z-tego-świata. MUSIAŁAM ją skończyć!

Życie Konrada Małeckiego, psychologa prowadzącego prywatny gabinet, przewraca się do góry nogami, gdy odwiedza go prokurator z niepokojącą informacją o śmierci trzech pacjentek terapeuty. Kolejne osoby z jego otoczenia giną w makabrycznych okolicznościach, w każdym przypadku zaaranżowanych na samobójstwo, dokładnie dziesiątego dnia następujących po sobie miesięcy. - tak brzmiał opis oficjalny.

Jednym słowem : REWELACJA!
Oczywiście jeśli ktoś nie lubi powieści mocno osadzonych w kontekście starożytnych wierzeń, bóstw i symboliki religijnej (ekhem, Dan Brown) to lepiej niech po nią nie sięga. Miałam taki moment, że nawet mnie treść wydała się nieco naciągnięta i zbyt przerysowana. Moment, ale jednak się pojawił. Czytałam kiedyś książkę "Anubis". Nikogo nie chcę obrazić, bo tamta mimo iż ukończona zakrawała wręcz na paranoję, ale jednak w pewnym momencie Borlik za bardzo skumulował wszystko w jeden rozdział. Z początku niby konsekwentnie trzyma się założenia "jedno morderstwo w miesiącu", a później zmienia się wręcz w Martina wykańczając na 50 stronach chyba ze 3 osoby, śmiertelnie raniąc kolejna, a głównego bohatera okaleczając na całe życie i robiąc z niego prawie-męczennika. Trochę za dużo moim zdaniem.


Plus daję za wyraziste postacie bohaterów - tylko czemu żadnej kobiety, które jakoś zostały na boku? Dziennikarz i psycholog, oboje pracujący w dziedzinach w których często człowiek ma wrażenie że jest niespełna rozumu dobrze pasują do tej historii. Ciekawie opisane są ich "wizje", powolne wpadanie w paranoję. Poza tym, ze jest to powieść grozy moim zdaniem dobrze opisuje ludzką psychikę pociągniętą do granic wytrzymałości.


Bo kto ci uwierzy, że przyczepił się do ciebie demon? Trochę żałuję, że bohaterzy drugoplanowi (nie-opętani) dość łatwo wierzyli głównym postaciom. Ani archeolog, ani profesor, ani numizmatyk czy jubiler nie mieli nawet momentu zawahania żeby wsadzić ich do psychiatryka.

Jakoś za lekko mi to przyszło. Ciekawiej byłoby wprowadzić taki wątek.
Książka wciąga niesamowicie. Widać że autor poczytał co nieco o kulturze Azteków, bo przytacza niemal całe fragmenty historii. Chociaż niby wiem, że sięgnięcie do internetu w dzisiejszych czasach nie jest żadnym wysiłkiem, ale jednak trzeba to zrobić z wyczuciem. Powieść nie ma być przecież nudnym wykładem.
Dobra literacka konstrukcja i umiejętne budowanie zdań - konkretne, budujące napięcie - widać że Borlik dobrze korzysta z narzędzia jakim jest słownictwo. Mimo iż porusza temat, który wcale nie jest nowy - czy człowiek sam kieruje swoim losem, czy stoi nad nim jakaś istota wyższa, która pociąga za sznurki i steruje nim niczym marionetką - to robi to w interesujący sposób. 

Bardzo udany debiut! Mam szczerą nadzieję, że tak jak napisano to w jednej z recenzji na okładce - pojawi się więcej powieści z tego nurtu, ze będzie on bardziej rozpowszechniony. Z pewnością jest to trudniejszy i mniej oczywisty gatunek niż thriller czy kryminał, ale przez to również ciekawszy. 

Oczywiście, czekam także na kolejną książkę Piotra Borlika. Z pewnością sięgnę po nią, kiedy tylko się pojawi.

LUTY!

Ojojojojoj.

W nawale wszystkiego zupełnie umknęło mi, że już minął styczeń. Gdzie, kiedy, jak? Nie mam zielonego pojęcia. Może to kwestia tego, ze był to dla mnie bardzo intensywny miesiąc i jakoś tak po prostu zleciał. Tym samym rozpoczął się drugi miesiąc roku, dni robią się dłuższe i coraz bliżej do wiosny. Przynajmniej tej kalendarzowej, bo za oknem raczej nadal ponuro. Okazyjnie udaje się złapać jakiś wiosenny wschód słońca, ale jednak trochę jeszcze brakuje do takiej pełnej radości.

Tym postem chciałam dokonać książkowego podsumowania stycznia. Tak jak wspomniałam, było to intensywne czytelnicze 31 dni. Powiedziałabym, że maraton. Ledwo co skończyłam jedną książkę od razu zaczynałam następną. I szczerze mówiąc - jestem wykończona. Oczywiście, wszystko co przeczytałam było warte poświęconego czasu, ale mam wrażenie że przemykałam przez kolejne strony tylko po to, żeby zająć czymś mózg i nie myśleć o innych.... hmm.... problemach. Tak naprawdę zero przyjemności, a pod koniec miesiąca już sama nie wiem, w której książce był jaki bohater i historia. Wszystko zlewa się w jedną, trochę bezkształtną i bezbarwną masę :P

Dlatego postanowienie na luty to zwolnić i cieszyć się lekturą. Nie mieć wyrzutów sumienia.

Stosik styczniowy liczy 11 książek papierowych i 1 audiobooka, recenzowanego w ostatnim poście. Nie pójdę w tym miejscu śladami niektórych czytelników, którzy podliczają przeczytane strony i kalkulują ile wychodzi średnio, bo to tylko mnie nakręci. Osobiście uważam, że nie o to chodzi. To nie są wyścigi. Wiem, że miesięcznie pojawia się na rynku kilkanaście (lub więcej) pozycji, które wędrują na moją "to read" list, ale nie można dać się zwariować.

Wszystkim czytelnikom życzę zatem udanego spokojnego lutego z dobrą książką.

LISTA STYCZNIOWA:

1) Cztery płatki śniegu.

2) Jak w bajce.

3) Jak zawsze.

4) Zamarznięte serca. (zaczęłam serię od 2 tomu, ale co tam :P)

5) Nie całkiem białe Boże Narodzenie

6) Na pokuszenie (Colin Farrel w wersji filmowej mnie jednak nie przekonał)

7) Cuda i cudeńka

8) Moja magiczna Praga (tak blisko.....)

9) Wszystkie pory uczuć. Jesień. (a "zima" nadchodzi :) )

10) Morderstwo w Orient Expressie.

11) Moja hiszpańska przygoda

12) Zabójstwo Rogera Ackroyda

P.S. Recenzje znajdziecie w linkach. Pozdrawiam.

Nie taki pociąg straszny.....? Morderstwo w Orient Expressie.

Morderstwo w Orient Expressie.

czyli dlaczego pociąg jest niebezpieczny.

piękne wnętrze Orient Expressu, a w środku...... zakrwawione ciało. 

Agatha Christie powiedziała kiedyś, że najlepsze pomysły na powieści przychodzą jej do głowy podczas zmywania, bo jest to zajęcie tak nudne, że wyzwala w niej chęć mordu. Cóż, widać że pociągiem też nie dojechała do Narnii ani Hogwartu :)

Po raz pierwszy zdecydowałam się na zapoznanie się z książką w formie audiobooka słuchając go - nomen omen - właśnie podczas podróży pociągiem. I chociaż nie jestem wielką fanką kryminałów (być może nieco zniechęcił mnie Jo Nesbo), to nie da się zaprzeczyć, ze książki Christie to kanon, bo królowa może być tylko jedna, a Poirot niezmiennie mnie zachwyca :) 

Tym razem nasz bohater po raz kolejny prowadzi śledztwo "w terenie". Pociąg, który utknął z powodu śniegów, kilkunastu pasażerów na pokładzie, zagadkowy mężczyzna, który przeczuwa że coś mu grozi, a w ostateczności - morderstwo i nieznany sprawca. Zaczyna się śledztwo. Pozornie nic nie znaczące detale, drobnostki które umykają oczom innych, dzięki wprawie i bystrości Poirota tworzą pełen obraz sytuacji. Kto by pomyślał, że znaczenie może mieć choćby kolor szlafroka czy guzik od munduru konduktora? Belgijski detektyw z pewnością tak. Czy i tym razem rozwiąże "problem"? Czy uda mu się znaleźć mordercę? A może ta osoba zdążyła już uciec z pociągu? Czy to możliwe? I co to w ogóle znaczy że coś jest możliwe? 

Poszukiwania sprawcy wydają się być grą niczym Cluedo,

ale to rzeczywistość, a nie fikcja.

Tak jak pisałam, powieści Christie to klasyka i jako taka dają niesamowitą radość. Są niczym dobrze upieczone wielowarstwowe ciasto. Jedna za drugą odsłaniają się kolejne, a każda z nich daje nowe doznania. Zaskoczenie, radość, niedowierzanie, kwaśny smak kłamstwa, gorzki posmak  że znowu nie udało nam się odnaleźć sprawcy..... Czytanie (w moim przypadku słuchanie) przypomina nieco grę w Cluedo, choć pewnie nie powinnam tak tego zestawiać, bo niezbyt to pasuje poziomem :) Nie da się jednak zaprzeczyć, że bardzo chciałabym kiedyś spotkać takiego Poirota. Oczywiście mam nadzieję, że nastąpiłoby to w nieco bardziej przyjaznych okolicznościach, ale jednak - o ile sama nie byłabym denatką - nie miałabym nic przeciwko temu, żeby pomóc mu prowadzić śledztwo. Wiem że brzmi to okrutnie, ale w końcu mówimy o kryminale.

Nie będę też ukrywać, że do przeczytania książki popchnął mnie nieco film, który niedawno wszedł do kin, w myśl zasady "najpierw książka, później film". O ile jednak książkę przesłuchałam z przyjemnością, o tyle kinowa wersja, z tym nieszczęsnym Poirotem co do którego pojawiają się opinie, że "z wąsów" przypomina raczej Niemca niż Belga zmęczył mnie po kwadransie. Nie jestem przekonana czy do niego wrócę, za to sięgnęłam po serial z 1989 roku i to był strzał w dziesiątkę. 

Nie widzę właściwie żadnych minusów co do tej powieści. Szczególnie podobało mi się zakończenie. W końcu - UWAGA! SPOJLER! kto powiedział, że zabójca był jeden?
Gdybym miała wyciągać daleko idące wnioski to zasugerowałabym, że albo Tolkiem czerpał z

Dziękuję z tego miejsca wszystkim,

którzy mniej lub bardziej świadomie

popchnęli mnie do serialowego Poirota. Cudo <3

Christie odnosząc się do magicznej liczby 13 albo odwrotnie. Ale oczywiście wiem, ze to gruba przesada. Nie raziły mnie nawet francuskie słówka w tekście, ale myślę, ze to jest akurat kwestia dobrego lektora. A dzięki temu, że za moim oknem szaro, buro i właściwie wróciła zima to tym lepiej wczułam się w klimat. Chociaż myślę, że moi współpasażerowie mogli czuć się nieswojo, kiedy taka zasłuchana wpatrywałam się w przestrzeń to marszcząc brwi to otwierając szeroko oczy próbując rozwikłać zagadkę. I szczerze powiem - żaden ze mnie detektyw, bo po raz kolejny chybiłam :P

Polecam każdemu, bo wbrew wszystkiemu taki kryminał powinien znać każdy :) 

A teraz wybaczcie, czas na kolejnego denata! Tym razem Roger Ackroyd.

Most Karola i kilka życzeń.

Isabel Broom, Moja Magiczna Praga

Nasi południowi sąsiedzi to jeden z najsympatyczniejszych narodów. Nie wiedzieć dlaczego jakoś nigdy nie trafiłam na książkę, w której akcja działaby się właśnie w Czechach. Tłem dla romantycznych lub mniej romantycznych przygód był zawsze Londyn, Paryż, Nowy York. Duży zatem plus dla autorki, która historię trzech kobiet umiejscowiła w stolicy Czech.

Sophie, Hope i Megan - trzy bohaterki, znajdujące się w zupełnie innej sytuacji życiowej, w różnym wieku z różnymi planami i marzeniami. Pozornie dzieli je wszystko, w praktyce - mają wiele wspólnego. Każda szuka swojego miejsca na świecie, własnej drogi. Każda z nich jest na swój sposób silna. Łączy je przypadek, niektórzy powiedzieliby że los. Informacje o nich nie są podane od razu, zdobywamy je w trakcie lektury dzięki czemu nasze podejście do nich często się zmienia. W jednej chwili nienawidzimy ich i nie rozumiemy motywów ich postępowania, w drugiej - jesteśmy skłonne do usprawiedliwiania, wyrozumiałe, współczujemy im, wczuwamy się w ich sytuację. Typowe prawda?

Na skutek zderzenia charakterów i emocji żadna z bohaterek nie wróci z Pragi taka sama, a przyjaźń jaka się między nimi nawiąże będzie trwała. Każda z nich wniesie do życia pozostałych wartości i zmieni ich spojrzenie na rzeczywistość.

Jak wspomniałam, duży plus dla autorki, która wybrała taką scenerię swojej historii. Trzeba przyznać że nie jest to typowe, zwłaszcza że sama Broom jest Brytyjką. Umiejętne opisy, przemycenie w tekście emocji i zwracanie uwagi na szczegóły praskiego krajobrazu jednoznacznie wskazują, że Broom musiała odwiedzić Pragę nie raz, nie dwa i miasto to jest dla niej ważne. Żałuję tylko, że nie pojawiają się żadne opisy Czechów jako narodu. Skupienie się tylko na głównych bohaterach trochę ogranicza akcję. Moim zdaniem byłoby ciekawie zestawić stereotyp "zimnych" Anglików z otwartością, radością i optymizmem Czechów. Zwłaszcza efekt ten mógłby być fantastyczny w odniesieniu do zagubionej, młodej Sophie. No i może jeszcze autorka mogła opisać inne narodowe potrawy Czechów poza grzanym winem i gulaszem (gdzie się podział "smażony syr"??)

Olbrzymim zaskoczeniem było dla mnie ujawnienie pewnych informacji z życia bohaterek. Nie zdradzając szczegółów muszę powiedzieć że od bardzo dawna żadna książka nie "zatrzęsła" mną wewnętrznie aż do tego stopnia. Dosłownie poczułam jak zimno podchodzi mi do serca. Od tego momentu, w którym ujawniono tę nowinę już nie mogłam się oderwać od treści. Dosłownie MUSIAŁAM poznać zakończenie. TERAZ, ZARAZ , JUŻ! Jeśli dodać do tego fakt, że czytałam tę książkę w pociągu, który akurat dojeżdżał do stacji mój ból przy wysiadaniu był nieopisany. Nie byłam już w Poznaniu. Znalazłam się na obwieszonym kłódkami zakochanych moście Karola. Dobrze że nie wpadłam na nic po drodze.


"Moja magiczna Praga" to typowy przykład literatury kobiecej, co nie znaczy że jest powierzchowna jak często się jej zarzuca. Pod płaszczykiem lekkiej historii ukazuje codzienne troski, zmartwienia, zabieganie współczesnych kobiet. Zwłaszcza takich problemów z których często nie zdają sobie sprawy. Chociaż temat "podróży, która zmienia życie" jest w literaturze wszelkiej maści powszechny to paradoksalnie, dopiero moment na odpoczynek, wyjazd, zmiana otoczenia, która ma sprzyjać mentalnemu relaksowi sprawia że do głowy przychodzą nam refleksje. I rzeczywiście często coś się zmienia. Wcale nie musi to być od razu "wywrócenie życia do góry nogami". Wystarczy drobna zmiana, żeby zmieniło się życie. Bo przecież najważniejszy jest pierwszy krok - potem trzeba tylko i aż wytrwać.

Musze jeszcze dodać słówko o tłumaczeniu. Oryginalny tytuł to "A year and a day". Polskie tłumaczenie jest dobre, jeśli nie zna się treści opowieści i dlatego rozumiem skąd ten wybór. Ale jednak po przeczytaniu staje się jasne dlaczego autorka wybrała odmienne brzmienie. Czytajcie, a zrozumiecie :)

Życie nie jest bajką, ale całe szczęście że możemy je tworzyć po swojemu :)

Jak w bajce.

Historia Kopciuszka jest znana chyba wszystkim. Przewija się w kulturze masowej od bardzo długiego czasu, a motyw ten wykorzystywany jest wielokrotnie często odbiegając od literackiego pierwowzoru (tak, mówię o Cinder). DAnielle Steel w swojej najnowszej powieści w olbrzymim stopniu bazuje na klasyce tworząc historię młodej dziewczyny Camille wychowywanej przez rodziców w bajkowym świecie winnic. W swoim małym chateu rodzina żyje szczęśliwie w przekonaniu, że nic złego nie może się wydarzyć. Życie jednak, jak to ma w zwyczaju, weryfikuje ten pogląd. Choroba, Bardzo szybko na horyzoncie pojawia się też „macocha”, która zarzuca sieci na niczego nieświadomego ojca. Nie chcę zdradzać za dużo fabuły, ale skoro wszyscy znamy baśń o Kopciuszku to chyba jest jasne jaki będzie ciąg dalszy, prawda?

Szczerze mówiąc, nigdy nie przepadałam za Danielle Steel. Jej książki z nurtu literatury kobiecej zawsze były (nadal zresztą są) dla mnie typowym przykładem „romansideł”. Jak w bajce dostałam przypadkiem, bo komuś pomyliły się prezenty na liście. No ale skoro już dostałam to przeczytałam.

Nie jest to może literatura wielkich lotów, ale z pewnością odpręża. Bardzo sugestywne opisy winnic i krajobrazów sprawiły że oderwałam się na chwilę od szaro-burej pogody za oknem i przypomniałam sobie moją wyprawę do Francji (chociaż akcja powieści dzieje się w Napa Valley). Podobała mi się też główna bohaterka – wcale nie kocmołuch, godzący się z losem popychadła, ale osoba walcząca o siebie, próbująca odnaleźć własne szczęście pomimo przeciwności losu. Zdecydowanie nie jest to bohaterka, która będzie prosiła o pomoc ptaszki czy myszki albo która o sukienkę na bal poprosi drzewko nad grobem matki. Plus za zmianę przyrodnich sióstr w przyrodnich braci oraz za postać „dobrej wróżki” – szalonej i ekscentrycznej matki macochy. Moim zdaniem taka właśnie „zakręcona” postać nadała historii rumieńców.

Minus dostrzegam w tym, że w pewnym momencie autorka za bardzo skumulowała napięcie. Później z kolei za bardzo przyspieszyła z akcją przez co zaburzone zostały proporcje powieści. Przez kilkadziesiąt stron opisuje jak dochodziło do „łapania w pułapkę” prostolinijnego ojca, a później nagle wszystko naraz – jego śmierć, zmiana sytuacji, bal, aresztowanie. Oczywiście rozumiem, ze chodziło o zbudowanie napięcia, ale Steel mogła to jakoś lepiej rozplanować. I szczerze mówiąc, „książę” tez mógł pojawić się jakiś inny niż „chłopak z sąsiedztwa”. Czasem lepiej pozostawić pewnych bohaterów na stopie przyjacielskiej niż na siłę budować między nimi relację miłosną. Znacznie bardziej podobałoby mi się gdyby między Camille a jej przystojnym sąsiadem

zachowana została relacja jak między rodzeństwem.

Generalna ocena : 7/10

nie tylko czytaniem człowiek żyje

Warto czasem wyjrzeć za okno :)

Takim wschodem Słońca powitało mnie ostatnio moje miasto <3

Jak sprawić, żeby nie było "jak zawsze".

Drogi panie Zygmuncie, 

cóżeś pan narobił?

dałeś bohaterom szansę,

a potem ich zgubił.

Kiedy myślę o Zygmuncie Miłoszewskim, nieodmiennie mam przed oczami Roberta Więckiewicza. Tak, dobrze mnie wyczuliście. O ile oczywiście zdaję sobie sprawę, że przypinanie autorowi łatki jest bardzo nieprofesjonalne, to do tej pory pisarz ten przywoływał na myśl wyłącznie "ziarno prawdy". Cóż, nigdy więcej.
Po przeczytaniu najnowszego dzieła Miłoszewskiego - "jak zawsze" muszę zweryfikować swój pogląd (chociaż nie miałabym nic przeciwko, gdyby w adaptacji filmowej w główną role męska też wcielił się Więckiewicz).
Do rzeczy jednak.

Patrząc na okładkę moglibyśmy się spodziewać, że to romans albo może nawet erotyk.
Co innego sugeruje opis - " komedia ironiczno-romantyczna". Cokolwiek by to nie znaczyło.

Ile razy czytaliście powieści o podróżach w czasie? Ile razy motyw ten przewijał się w filmach i serialach? A ile z tych dzieł było polskich? No właśnie. Miłoszewski trafił na ciekawą lukę, cofając bohaterów swojej powieści do Polski ubiegłego stulecia, PRL. Oczywiście, mój wiek nie pozwala mi na ocenianie kwestii historycznych pod kątem merytorycznym :), ale zdecydowanie jest to ciekawsze niż w podręcznikach historii. Pokazanie wydarzeń, miejsc, postaci z "dawnych czasów", w dodatku z perspektywy osoby znającej obecną rzeczywistość to majstersztyk. Na marginesie, dobrze że książka powstała przed obecnymi zawirowaniami społeczno-politycznymi, bo mogłoby być jeszcze ciekawiej :D

Jak to się dokładnie stało, że bohaterom podróży w czasie się zachciało?
Tego autor nie wyjaśnia. I w gruncie rzeczy nie ma to znaczenia. Mamy tu od czynienia z głęboką metaforyką - czy w sytuacji w której dostalibyśmy szansę przeżycia życia na nowo - szukalibyśmy sposobu żeby wrócić do swoich czasów, czy wykorzystali daną nam szansę? Czy i w jaki sposób zmienilibyśmy swoje działania? Zakładamy przy tym, że nie mamy wiedzy w jaki sposób to wpłynęłoby na naszą "przyszłą" rzeczywistość. Ciekawie pokazane jest to, że pomimo iż często wydaje nam się, że coś już wiemy los potrafi płatać nam figle. Życie nas weryfikuje, a tzw. cwaniactwo, w gruncie rzeczy wcale nie jest w cenie.

"Jak zawsze'" to niemal 500 stron literackiej uczty. Powieść pisana lekko, z wyczuciem. Przez pierwsze 300 stron czytelnikowi wydaje się że wie w jaki sposób zakończy się historia bohaterów, ale Miłoszewski weryfikuje ten pogląd niemal na samym końcu.
Moim zdaniem jednak, gdyby zdecydował się na inny "finisz"  cała powieść nie miałaby takiego wydźwięku. Oczywiście, celem autora z pewnością było dostarczenie czytelnikowi rozrywki, ale także skłonienie do refleksji, zadumy, zatrzymania się w całym tym szalonym pędzie.
Myślmy zatem, myślmy czy w naszych codziennych zachowaniach nie wpadamy czasem w schematy, które sprawiają, że wszystko co robimy kończy się "jak zawsze" - bez zmian na lepsze, w stagnacji.

Minusy? Zawsze staram się być obiektywna, ale muszę przyznać, że nie dostrzegłam żadnych. Osoby które nieszczególnie interesują się historią polską okresu PRL, albo takie którym temat podróż,y w czasie już spowszedniał (żeby nie powiedzieć że obrzydł), tez będą się dobrze bawić przy lekturze. Tak jak bowiem wspomniałam, jest w niej zdecydowanie więcej niż tylko warstwa leksykalna.

Zdecydowanie tegoroczny bestseller Empiku :)